Media i my – scenariusz lekcji wychowawczej

Materiały dydaktyczne dla nauczycieli

Spis treści

1. Scenariusz lekcji wychowawczej
   Temat: Media i my
2. Załączniki

Scenariusz lekcji wychowawczej

Opracowała: Jolanta Manthey

Temat: Media i my.

Cele lekcji

Po lekcji uczeń powinien:

• umieć nazywać i wymieniać nowe media;
• krytycznie oceniać zjawiska związane z upowszechnieniem nowych mediów;
• rozumieć potrzebę świadomego uczestnictwa w cyberświecie;
• formułować własne opinie i argumentować je (w trakcie pracy w grupie);
• podawać konkretne przykłady wpływu mediów na życie współczesne;
• wskazywać pozytywną i negatywną rolę mediów we współczesnym świecie.

Metody pracy

• praca w grupach
• burza mózgów
• arkusz SWOT

Środki dydaktyczne

• fragmenty eseju Zygmunta Baumana Samotność w tłumie [w:] 44 listy ze świata płynnej nowoczesności, Kraków, Wydawnictwo Literackie, 2011
• karty pracy
• arkusze SWAT

Czas trwania

2 lekcje

Przebieg lekcji

1. Lekcję rozpoczynamy od lektury fragmentów eseju Zygmunta Baumana (zał. 1), następnie prosimy uczniów o skomentowanie podanych informacji oraz odniesienie ich do własnych doświadczeń (ile czasu w ciągu dnia zajmuje Wam utrzymywanie kontaktów ze znajomymi za pomocą takich mediów jak wymienione w tekście?).

2. Wyjaśniamy pojęcie „nowe media” (techniki przekazu oraz technologie stosowane powszechnie od połowy lat 80. XX wieku, techniki pozyskiwania, utrwalania, przetwarzania i transmisji informacji, danych, dźwięków i obrazu wynalezione i wprowadzone do użytku później niż TV).

3. Burza mózgów. Następnie informujemy uczniów, że tematem tej lekcji będzie rola mediów jako narzędzia niezbędnego współczesnemu człowiekowi. Zadajemy pytania: Z jakich urządzeń korzystają codziennie? (telefon komórkowy, komputer); do czego służy telefon komórkowy (w jaki sposób go wykorzystują), ewentualnie – w jaki sposób wykorzystują komputer (dostęp do Internetu). Wybrany uczeń zapisuje propozycje na tablicy (na pewno znajdą się takie zapisy, jak: kontakt z przyjaciółmi, wymiana informacji dot. zadań domowych, rozrywka – słuchanie muzyki, gry, poszukiwanie materiałów do nauki i inne).

4. Praca w grupach. Dzielimy klasę na zespoły 4–5 osobowe i rozdajemy im karty pracy (przewidywany czas pracy zespołu ok. 10 minut).

5. Prezentacja wyników pracy w grupach. Prosimy przedstawicieli grup o przedstawienie ustaleń na forum klasy (ok. 15 minut).

6. Podsumowanie i propozycja „pracy domowej”. Prosimy uczniów o sformułowanie wniosków dotyczących roli mediów w świecie współczesnym i proponujemy ćwiczenie z „odstawieniem mediów” – ustalamy, że w ciągu jednej doby nie będą korzystali ani z telefonów komórkowych (po wcześniejszym uzgodnieniu z rodzicami), ani z Internetu. Prosimy, aby w każdej sytuacji, gdy będą mieli potrzebę skorzystania z nich, sporządzili zapis na ten temat (w jakiej sytuacji, w jakim celu chcieli skorzystać z urządzenia, jak się czuli, nie mogąc tego zrobić).

Przykładowe zadania na kartach pracy:

1. Ustalcie, ilu średnio macie przyjaciół na Facebooku (lub analogicznym portalu), jak często kontaktujecie się z nimi? Na czym polega Wasz kontakt? Ile czasu dziennie Wam zajmuje? Na czym polega wasza przyjaźń?
2. Zaplanujcie wyjście do kina/ na koncert/ inną imprezę kulturalną ze znajomymi. Ile czasu Wam zajmie? (wybór filmu/ imprezy, ewentualnie zakup biletów, ustalenie terminu itp.). Spróbujcie określić, ile czasu zajęłyby Wam te same działania (opiszcie je), gdybyście nie korzystali z telefonu i Internetu.
3. Wyobraźcie sobie, że zbliżają się wybory, w których po raz pierwszy możecie głosować. Gdzie będziecie szukać informacji o kandydatach, które pomogłyby Wam podjąć decyzję? W jaki sposób i w jakim stopniu może w takiej sytuacji być pomocny Internet?
4. Macie przygotować wspólny projekt na lekcję historii. Z jakich źródeł będziecie korzystać? Wymieńcie zalety i słabości korzystania z poszczególnych źródeł informacji (konkretne strony internetowe, książki, czasopisma, inne źródła).
5. Jaką rolę w Waszej codzienności odgrywa Internet? Wymieńcie sytuacje, w których z niego korzystacie i dopiszcie do każdej, w jaki sposób można by się w nich obejść bez Internetu.

Przebieg lekcji 2

1. Lekcję rozpoczynamy od swobodnych wypowiedzi uczniów na temat pracy domowej – czy udało im się „odstawić media” na 24 godziny? Jakie zmiany zauważyli w ciągu tego czasu? Na czym polegała wg nich trudność zadania? (Jeśli uczniowie rzetelnie wykonają zadanie, z pewnością będą mieli wiele do powiedzenia, dlatego ta część lekcji przewidziana jest na 15-20 minut).

2. Praca w grupach. Dzielimy klasę na zespoły 4–5 osobowe i rozdajemy im karty pracy- arkusze SWOT (przewidywany czas pracy zespołu ok. 10 minut).

3. Prezentacja wyników pracy w grupach. Prosimy przedstawicieli kolejnych grup o przedstawienie ustaleń na forum klasy (każda grupa przedstawia jedną „ćwiartkę” arkusza), ostatnia grupa formułuje wnioski, pozostali ewentualnie uzupełniają (ok. 5–8 minut).

4. Rozdajemy uczniom tekst eseju Zygmunta Baumana (Z. Bauman Samotność w tłumie lub Poza siecią i w sieci [w:] 44 listy ze świata płynnej nowoczesności, Kraków, Wydawnictwo Literackie, 2011) z poleceniem zapoznania się z nim w domu.

5. Zadanie dla chętnych: wykorzystując doświadczenia z lekcji oraz tekst współczesnego filozofa, sformułuj swoje refleksje na temat znaczenia mediów w życiu dzisiejszego nastolatka. Swoje przemyślenia opublikuj na forum klasowym.

Załączniki

1. Zygmunt Bauman, Samotność w tłumie (fragm.)
   Na stronie internetowej „Chronicle of Higher Education” (http://chronicle.com/) można było przeczytać o pewnej nastolatce, która każdego miesiąca wysyłała 3000 SMS-ów. Oznacza to, że pisała średnio sto wiadomości dziennie, a więc mniej więcej jedną na dziesięć minut (jeśli odliczyć czas na sen): „rano, w południe i w nocy, w święta i w dni powszednie, w szkole , podczas posiłków, w trakcie odrabiania lekcji i w czasie mycia zębów”. Wynika z tego, że niemal nigdy nie przebywała sama ze sobą: w towarzystwie własnych myśli, marzeń, lęków i nadziei. (…) Profesor Jonatan Zimmerman z New York University zauważa, że niemal trzy czwarte amerykańskich nastolatków spędza każdą chwilę wolnego czasu przykute do komputera, gwarząc na Facebooku lub Myszce. Jego zdaniem, nie są oni w stanie funkcjonować bez wysyłania i otrzymywania elektronicznych sygnałów dźwiękowych lub wizualnych. Serwisy społecznościowe, twierdzi Zimmerman, są nowym, potężnym narkotykiem, który uzależnia dzisiaj nastolatków. Słyszeliście na pewno o cierpieniach, jakie przeżywają ludzie uzależnieni od narkotyków, kiedy znajdują się „na głodzie”; możecie sobie zatem wyobrazić męki, przez jakie przechodzą te nastolatki, gdy jakiś wirus (względnie rodzic lub nauczyciel) zablokuje im dostęp do Internetu albo pozbawi ich możliwości korzystania z telefonu komórkowego.
2. Arkusz SWOT
   

   KORZYSTANIE Z „NOWYCH MEDIÓW”
   MOCNE STRONY	SŁABOŚCI
   SZANSE	ZAGROŻENIA