nowe horyzonty edukacji filmowej

Mowa nienawiści – scenariusz lekcji wychowawczej

nowe horyzonty edukacji filmowej
Materiały dydaktyczne dla nauczycieli

Spis treści

  1. Scenariusz lekcji wychowawczej
    Temat: Mowa nienawiści

Scenariusz lekcji wychowawczej

Opracował: Tomasz Sowiński

Temat: Mowa nienawiści.

Cele lekcji

Po lekcji uczeń powinien:

  • definiować pojęcie mowa nienawiści,
  • analizować wypowiedzi pod kątem kultury języka i zabarwienia emocjonalnego,
  • wypowiadać się na różne tematy w duchu tolerancji i poszanowania godności innych osób,
  • aktywnie uczestniczyć w multikulturowym społeczeństwie, w oparciu o normy i wartości etyczne,
  • właściwie ocenić możliwości nowych mediów w krzewieniu kultury słowa,
  • świadomie uczestniczyć w kulturze 2.0 i za pomocą nowoczesnych technologii przyczyniać się do popularyzacji kultury słowa.

Metody pracy

  • praca z filmem
  • praca z programem komputerowym
  • praca w grupach
  • dyskusja
  • prezentacja
  • pokaz
  • rozmowa nauczająca
  • burza mózgów

Środki dydaktyczne

Czas trwania

2 lekcje

Przebieg lekcji

  1. Dyskusja wstępna. Nauczyciel pyta uczniów, jaki wpływ na kształtowanie kultury słowa mają media, zwracając szczególną uwagę na popularne wśród młodzieży serwisy wideo i serwisy społecznościowe oraz wszelkiego typu wypowiedzi i komentarze umieszczane przez internautów na stronach internetowych. Pyta, czy zdarzyło się, że czuli się dotknięci jakąś wypowiedzią, ilustracją, zdjęciem.

  2. Projekcja filmów i dyskusja. Nauczyciel zapisuje temat na tablicy i ogląda z uczniami w serwisie www.youtube.com fragmenty filmów, w których zastosowano mowę nienawiści. Po projekcji przeprowadza z uczniami dyskusję o kulturze słowa prezentowanej w przedstawionych materiałach. Pyta, dlaczego nie należy wypowiadać się w taki sposób i jakie formy może przybrać wypowiedź nacechowana wrogością.

  3. Burza mózgów i rozmowa nauczająca. Uczniowie zastanawiają się, jak zdefiniować termin mowa nienawiści. Nauczyciel zapisuje pomysły na tablicy. Następnie podaje swoją definicję i wraz z uczniami ją analizuje: Mowa nienawiści (ang. hate speech) – wszelkie akty mowy, wypowiedzi ustne i pisemne oraz komunikaty wizualne, które ranią, poniżają i znieważają osoby lub grupy osób, do których są skierowane. Wypowiedzi tego typu, poprzez zatopiony w nich kontekst, rozbudzają oraz podtrzymują negatywne emocje i stereotypy.

  4. Burza mózgów. Nauczyciel prosi uczniów, by wymienili znane im krzywdzące słowa/określenia i zapisuje je na tablicy. Następnie prosi, by uczniowie zastąpili je słowami, które nie są nacechowane nienawiścią.

  5. Praca w grupach. Nauczyciel dzieli klasę na kilka grup, które mają wykonać zadanie domowe: znaleźć w Internecie wideo-przykłady wypowiedzi, które można uznać za mowę nienawiści, dyskryminujące ze względu na:

    a) rasę,
    b) narodowość,
    c) płeć,
    d) orientację seksualną,
    e) światopogląd religijny.

Nauczyciel prosi, by liderzy grup zarejestrowali się na stronie internetowej http://www.overstream.net, udzielając niezbędnych instrukcji.

Przebieg lekcji 2

  1. Prezentacja. Liderzy grup prezentują przygotowany materiał filmowy z komentarzem motywującym ich wybór.

  2. Pokaz. Nauczyciel instruuje uczniów, jak podkładać napisy w serwisie overstream.

  3. Praca w grupach. Nauczyciel prosi uczniów, by przygotowali w swoich grupach napisy do wybranych filmów z alternatywną wersją wypowiedzi, pozbawioną pierwotnego, wrogiego wydźwięku i nadali swym pracom tytuły określające cel akcji.

  4. Prezentacja i analiza pracy w grupach. Liderzy grup ponownie prezentują opracowany już materiał filmowy. Wszyscy zastanawiają się, czy poszczególne grupy skutecznie „zdetonowały” negatywny ładunek emocjonalny zawarty w oryginalnych wypowiedziach.

  5. Pokaz i praca w grupach. Nauczyciel instruuje uczniów, jak umieścić plik w serwisie YouTube na wspólnym – wcześniej utworzonym przez siebie – profilu klasowym, a następnie poszczególne grupy dodają swoje prace na tym profilu.

  6. Dyskusja podsumowująca. Nauczyciel przeprowadza z uczniami dyskusję na temat stosowania mowy nienawiści w sytuacjach, z którymi uczniowie spotykają się na co dzień. Zadaje pytania: dlaczego i jak należy się takim wypowiedziom przeciwstawiać?

 

Wersja do druku:

Powiązane artykuły na stronie NHEF: